Εικόνα

Πρόγραμμα του Συνεδρίου Αμφικτυονίας Ελληνισμού 2017, 18 & 19 Νοεμβρίου

Ετικέτες

, , ,

Advertisements

Αγρότισσα Μάννα (Μάννα Γη)

Ετικέτες

, , , , ,

Ομιλία Της Ιωάννας Κόκλα, με θέμα: « ΜΑΝΝΑ ΓΗ»

Κυρίες και Κύριοι

η Λευκαδίτισσα  Ποιήτρια-Συγγραφεύς κ.  Ιωάννα  Κόκλα

(από το περιοδικό μας ΝΗΡΙΚΟΣ)

Στην ημερίδα της Ομοσπονδίας  Λευκαδίτικων Συλλόγων,

προς τιμήν της Λευκαδίτισσας Αγρότισσας.

Λαζαράτα, Καλοκαίρι 2003

 

Ιωάννα Κόκλα

Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα σας.

Είναι μεγάλη η χαρά και η τιμή να βρίσκομαι εδώ μαζί σας απόψε, μα πιστέψτε με πολύ μεγαλύτερη είναι η συγκίνηση που νιώθω, γιατί είμαι και εγώ συνέχειας παιδί της Λευκάδας γης, με τις προγονικές μου ρίζες βαθειά  στο χώμα της αναθρεμμένες… Η γενιά μου είναι αγροτική και είμαι υπερήφανη  γι’ αυτό.

Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συμπατριώτες και συμπατριώτισσες, όπως ένα δέντρο για να κρατηθεί στη ζωή πρέπει να αντλεί, να ρουφάει απ’ τις ρίζες του χώμα και νερό, έτσι και μια κοινωνία, ένα έθνος για να ζήσει και να καρποφορήσει πρέπει να αντλεί, να ρουφάει απ’ τις προγονικές ρίζες και τις παραδόσεις, ιστορικές αλήθειες, αξίες και γνώσεις.

Ευτυχώς για μας η δικιά μας τοπική κοινωνία, το δικό μας έθνος έχουν πλούσιες και βαθιές τις ρίζες, τις ιστορικές αλήθειες και αξίες, έστω και αν στις μέρες μας δεν μας είναι ξεκάθαρες πολλές φορές.  Γιατί μια κρούστα, μια αχλή αιώνων, τις σκεπάζει και εδώ χρειάζεται υπομονή και επιμονή να ξύσουμε την επικαθήμενη σκουριά, να αναταράξουμε τις στάχτες του παρόντος, για να ανακαλύψουμε αυτές τις γνώσεις – αλήθειες και να τις κοινωνήσουμε. «Ένας λαός και ένας τόπος μπορεί να προσβλέπει σ’ ένα λαμπρό μέλλον μόνον όταν γνωρίζει καλά το παρελθόν του». Και εμείς απόψε στο λίγο χρόνο που μας επιτρέπεται να επικοινωνήσουμε,  θα προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε μαζί κάποιες από αυτές τις σοφές αλήθειες και πρώτα απ’ όλα την πανανθρώπινη οικουμενικότητα και σημαντικότητα των εννοιών –λέξεων,  Μάννα και  Γη.

Η κάθε μια ελληνική λέξη ξεχωριστά είναι φορτωμένη ιστορία,  δεν είναι συμβατική, αλλά νοηματική,  σημαίνουσα και συμπαντική.  Η κάθε μια λέξη έρχεται από πολύ μακριά, μεγάλο το ταξίδι, ασύλληπτο, όπως ακριβώς και η γενιά του καθενός μας, μα συγχρόνως τόσο κοντινό και γνώριμο αυτό το ταξίδι για όλους εμάς, που την «μητρικήν γλώσσαν μας έδωσαν Ελληνικήν».

Οι λέξεις, οι ιερότερες λέξεις Μάννα και  Γη γονιμοποίησαν, μορφοποίησαν, έθρεψαν και έδωσαν φωνή και ψυχή στα φωνήματα όλων των ανθρώπων της γης.

Το μπόλιασμα της Ελληνίδος φωνής αχνοφέγγει στα χείλη και τις καρδιές των ανθρώπων της γης, αντιφεγγίζει στα ονόματα που ρέουν με ορμή στο διάβα της ιστορίας, σκορπίζεται στις απέραντες θάλασσες που πλανάται ο νους, θρέφοντας τις ξεγυμνωμένες ρίζες των δέντρων της σκέψης ίδια και απαράλλαχτα όπως το χορταστικό, πυρόξανθο στάρι στα χέρια του γεωργού Τριπτολέμου κάποτε, στις απαρχές του πολιτισμού…

Η μυθολογία μας είναι κωδικοποιημένη η ιστορία μας, όπως λεπτομερώς αναφέρω στο βιβλίο μου «Ελευσίς – Θριάσιον, Ονοματολογία – Ετυμολογία «. Η μυθολογία μας απηχεί, μας διασώζει ιστορικά γεγονότα και πραγματικότητες. Οι μύθοι είναι φορτωμένοι ιστορία για το παρελθόν μας. Οδηγημένοι λοιπόν και εμείς απ’ τις αρχέγονες πρωτοελληνικές λέξεις Μάννα και  Γη, προσδιορίζοντας το «έτυμον», την αλήθεια τους,  την α-λήθη (όχι λησμονιά δηλ.) θα κοινωνήσουμε την γνώση απ’ την ίδια της την ρίζα.

«Φύσει τα ονόματα είναι τοις πράγμασι» ,Πλάτων Κρατύλος. Τα ονόματα συμφωνούν με την φύση των πραγμάτων.

Το πρώτο και τελευταίο έναρθρο ανθρώπινο φώνημα, στο διάβα της ζωής όλων των θνητών σ’ όλες τις γλώσσες του πλανήτη, δεν είναι άλλο από το Μα. Μαμά, Μάννα, Μάτερ, Μητέρα. Λατινικά mater, αγγλικά mother, ιταλικά madre, Ισπανικά madrί, ρωσικά mat, περσικά mataz  κ.λ.π.

Σύμφωνα με την επιστήμη της ψυχολογίας, την Μάννα, την θρέπτειρα μητέρα τροφό και προστάτιδα, βαθειά στο υποσυνείδητό τους οι άνθρωποι πάντοτε την αναζητούσαν και πάντοτε θα την αναζητούν, προκειμένου να πληρώσουν την μοναδική- αποκλειστική σχέση Μάννας – παιδιού.

Η θηλυκή αρχή, η Μάννα, η τροφός αναντικατάστατος και αμόλυντος, διαφεντεύει τις καρδιές και το νου όλων μας, σ’ όποια ηλικία και αν βρισκόμαστε. Τότε ήταν η Γη –μητέρα, η  Γη – μήτρα — >η  Δήμητρα, η πονεμένη προστάτιδα Μάννα τροφός με την αναστημένη της Κόρη Φερσέφασσα (την φέρουσα το φως). Σήμερα είναι η πονεμένη, συντρέχουσα Υπεραγία Παναγία μας, Μητέρα όλων μας με τον αναστημένο της Υιό.

Ο κατά φύσιν άνθρωπος και δη ο πανάρχαιος προσπάππος Πελασγός, είχε συγκινηθεί βαθύτατα από το θείο μυστήριο της γέννας, της βλάστησης και προσπαθούσε με τις αισθήσεις και το πνεύμα του να δώσει εξήγηση για την ζωή και τον θάνατο. Στην ευρύστερνο (πλατύστηθη  τι καταπληκτική λέξη) αγκαλιά της γης, έβλεπε με έκπληξη να τελείται η πιο μυστηριώδης  διεργασία της κυοφορίας. Μια ανεξάντλητη εναλλαγή γέννας, φθοράς και θανάτου. Έβλεπε τη γη θηλυκή, στρογγυλή, να ανοίγει την άνοιξη και κατόπιν να εναγκαλίζεται την φθορά, να φθίνει το φθινόπωρο (εποχή που φθίνουν οι οπώρες). Το θείο μεγαλείο της φύσης, το θαύμα της ζωής,  το τέλος και η αρχή μαζί. Για τούτο την έκανε Μητέρα του,  Γη μήτρα, που γεννά και θρέφει τα πάντα. Την θεοποίησε, θεοποιώντας την θηλυκή της φύση, την θήλεια αρχή, την θεία ενότητα αρχής (σύμφωνα και με τον Α. Σικελιανό). Μα και  σήμερα σ’ όλες τις γλώσσες του κόσμου εξακολουθεί να είναι γέννους θηλυκού.  Γη, γαία, ανταία, χθών, άρουρα, έρα, Δάερα (Δάειρα),  terra, tellus,1α terre κ.λ.π.

Στις Βάκχες του ο Ευριπίδης (στ. 275 – 6) λέγει: «Νέε μου, δύο είναι τα μεγαλύτερα στους ανθρώπους αγαθά. Η Θεά Δήμητρα το πρώτο. Είναι η Γη και κάλει την με όποιο όνομα θέλεις». Η στρογγυλή Γη ομοιάζει με την μητρική κοιλία, κυοφορούν και οι δύο το σπέρμα, για να βλαστήσει στην συνέχεια η ζωή. «‘Οπου καρποί της γης και παίδες τίθενται παράλληλα ως όμοια», μας λέγει πάλι ο Ευριπίδης. Η λέξη βλαστάρι που χρησιμοποιούμε και εμείς σήμερα, αυτό δεν σημαίνει; Το προϊόν της μητρικής κοιλίας ταυτίζεται με τούς καρπούς της γης και λέγεται καρπός και αυτό, οι δε καρποί της γης οι δημητριακοί, γεννήματα τα λένε οι αγρότες μας.

Τα πανέμορφα γυναικεία ειδώλια, ευρήματα ακόμα και της παλαιολιθικής εποχής, που έρχονται συνεχώς στο φως μετά από αρχαιολογικές ανασκαφές, απεικονίζουν γυμνές γυναικείες μορφές με τονισμένα τα θηλυκά χαρακτηριστικά τους. Οι στρουμπουλές «Αφροδίτες», με τα μεγάλα στήθη και τους υπερτραφείς μηρούς σε κατάσταση εγκυμοσύνης, μας εντυπωσιάζουν είτε είναι από πηλό, πέτρα ή οστό.

Αλλά η γη δεν υπήρξε μόνο η μήτρα των πάντων, «η μητέρα θνητών τε αθανάτων» σύμφωνα και με τον ‘Ομηρο, αλλά συγχρόνως και ο τάφος τους. «Τους νεκρούς Αθηναίοι Δημητρείους ωνόμαζον  το παλατόν», μας ιστορεί ο Πλούταρχος.    Στην γη έπρεπε να αποδοθούν οι άνθρωποι μετά θάνατον δια της ταφής, διότι μόνο τότε«επανερχομένου του σώματος εις την μητέρα γη, εύρισκε ησυχία».  Ως χθονία δε την λάτρευαν, τελούσαν εορτές, εορτάζοντας την ίδια μέρα τα «γενέσια» και τα»νεκύσια»,(νέκυς = ο νεκρός, νεκροταφείον κ.λ.π.), προσφέροντας εναγίσματα (είδος θυσιών) και χοές (είδος σπονδών). ‘Εχυναν δηλαδή επί του εδάφους των τάφων,  λάδι, κρασί, γάλα και μέλι με νερό. Μήπως το ίδιο δεν κάνουμε και εμείς σήμερα;

Τα σπήλαια, τα άδυτα, οι θολωτοί τάφοι, υπήρξαν οι λατρευτικοί χώροι της γης, παραπέμποντάς μας στην εικόνα της θήλειας μήτρας. ‘Ετσι λοιπόν απ’ την αυγή της ανθρώπινης έλλογης παρουσίας, η θηλυκή φύση και αρχή θεοποιήθηκε στο πρόσωπο της Μάννας Γης. Θεοποίησαν στη συνέχεια και τις ιδιότητες και τα γεννήματά της, τη φύση, τη βλάστηση, τον Πλούτο των γεωργικών αγαθών (και τότε πλούτος λογίζονταν μόνον αυτός), τη χλόη, τα ποτάμια, τις πηγές και τα δάση της.  Νηρηίδες, Νεράιδες, Δρυίδες, νύμφες και πότνιες θεές τα ψύχωναν, τα προστάτευαν, έστηναν χορούς, ερωτεύονταν στα σκιερά δάση και στις νεροπηγές της, θεοί και θνητοί.

Επίσης η γη μας, η Γη μητέρα –  Δήμητρα, λατρεύτηκε με την μέγιστη ιδιότητα  μεταξύ των άλλων, της θεσμοφόρου, της νομοθέτιδος δηλαδή, της προστάτιδος των θεσμών του γάμου και της τεκνοποιίας,  μαζί δε και της γεωργίας. Γιατί η γεωργία και ο γάμος – η οικογένεια, είναι οι σημαδιακοί κοινωνικοί και ηθικοί θεσμοί, που οδήγησαν και οδηγούν τον άνθρωπο από την ημιάγρια κατάσταση, στον πολιτισμό.  Η καλή διάταξη των κοινωνιών και η σωστή λειτουργική τους διεργασία είναι συνέπεια της ανάπτυξης και υπάρξεως αυτών των   θεσμών. Ο καθορισμός των αστικών νόμων ανάγεται, βεβαίως, όχι τυχαία, στη θεσμοφόρο Δήμητρα.  «Οι Θείοι νόμοι» σύμφωνα   με τα αρχαία μας κείμενα, ο μέγας θεσμός της Μητρότητας  μαζί με τον άλλο μέγα θεσμό της γεωργικής τέχνης, στήριξαν και στηρίζουν  ολόκληρο το ανθρώπινο επί  της γης οικοδόμημα.

Κι εσείς οι Αγρότισσες, οι γυναίκες της Λευκάδος Γης, οι ευλογημένες Μάννες μας, είστε το ολοζώντανο παράδειγμα των θείων αυτών νόμων.  Στα σεπτά σας ιερά χεροδάκτυλα και στην καρδιά σας, στηρίζεται η γένεση, η θρέψη της ζωής και η συνέχειά της…

«Τους θείους νόμους» και πάλι όχι τυχαία παρέλαβαν οι άνθρωποι, κατόπιν εντολής της Θεάς Δήμητρας, από τα χέρια του πρωτοευλογημένου γεωργού Τριπτολέμου, (ο τρίς φορές αρώσας την γην). Ο πρωτογεωργός Τριπτόλεμος, έγραψε περί γεωργίας και δίδασκε με το γραπτό και τον προφορικό του λόγο,  περιηγούμενος τον κόσμο«περιερχόμενος την οικουμένη, εναερίω επί αμάξης„ μας παραδίδει η ιστορία. ‘Ετσι η Γη Μητέρα-Δήμητρα, έγινε η πρόξενος των μεγίστων αγαθών, δέχθηκε τις λαμπρότερες τιμές και γιορτές, όχι μόνο από τους Έλληνες αλλά και από όλους σχεδόν τους βαρβάρους. «Μεγίστων γάρ αγαθών ανθρώποις αιτίαν γενομένην επιφανεστάτην τυχείν τιμών και θυσιών … ου παρ’ Ελλησοι μόνον, αλλά και παρά πάσι σχεδόν  τοις βαρβάροις, όσοι της τροφής εκοινώνησαν».  (Διόδ. Σικελιώτης Στ. 67, 3).

Συνεχίζοντας όμως τα ετυμολογικά μας ταξίδια, ας γευτούμε λίγο και το μεγαλείο της πρωτογένειας της λέξης  Γη. Κατά την επικρατέστερη ετυμολογική προσέγγιση, η λέξη Γη προέρχεται εκ του αρχαϊκού ρήματος Γω, το οποίον σημαίνει χωρώ, αλλά και γεννώ. ‘Ετσι η Γη ονομάστηκε έτσι, επειδή τα πάντα χωρούσαν επ’ αυτής ή επειδή τα πάντα γεννώνται εξ’ αυτής. Παρήχθησαν δε χιλιάδες παράγωγες λέξεις οικουμενικές και πανανθρώπινες, γηγενής, γεωργός (γη + έρyον), γεωργία, γεωπονία, γεωγραφία,  γεωπέδιον -> γήπεδον, γεώμηλον  κ.λ.π.

Ας σταθούμε όμως στο κάλλιστον των έρyων , στο έργον της γεωργίας, δηλ. την καλλιέργεια της γης.  Σκεφτείτε άραγε είναι τυχαία η ονοματοδοσία της λέξης καλλιέργεια; Η γεωργία, η υψίστη αυτή τέχνη  του κάλλιστου έργου, διαφυλάχθηκε και θα πρέπει να διαφυλάσσεται «ως κόρη οφθαλμού», ως θησαυρός αναντικατάστατος από γενιά σε γενιά. Η αντλούμενη εμπειρία του μακρινού παρελθόντος αναδεικνύει την παράδοση της γεωργικής τέχνης, ολοζώντανο βιβλίο στα αδρά, λιοψημένα χέρια των αγροτών ανθρώπων της γης.

Στην Ελλάδα εδώ και χιλιετίες η γεωργία έγινε επιστήμη. «Πασών επιστημών μήτηρ  γεωργία εστί» μας λέγει ο Αριστοτέλης.  Ο γεωργός – ποιητής Ησίοδος, έγραψε τα περί της γεωργίας στο διδακτικό του έπος, «Εργα και Ημέραι». Το Ησιόδειον άροτρο (αλέτρι) εξακολουθεί και σήμερα να είναι πρότυπον γεωργικόν εργαλείον μετά 30  αιώνες  χρήσεως τουλάχιστον. Πατέρας της γεωργικής επιστήμης θεωρείται ο μαθητής του Σωκράτους, ο  Ξενοφών. Ωραιότατο  και διδακτικότατο είναι το εγκώμιον της γεωργίας στο οποίο φέρεται να λέγει ο Σωκράτης εις τον «Οικονομικόν» του, «ουδέ οι ευτυχέστεροι ημπορούν να απέχουν από την γεωργίαν καλώς δε κ’ εκείνος όστις έφη την γεωργίαν των άλλων τεχνών μητέρα και τροφόν είναι… όπου δ’ αν αναγκασθή η γη χερσεύειν αποσβέννηται και αι άλλαι  τέχναι σχεδόν τε κατά γην και κατά θάλατταν».

Η καλλίστη τέχνη του έργου της γεωργίας, είχε μεγάλη τιμή και υπόληψη και στα Ομηρικά έπη. Τα πλούσια καρποφόρα κτήματα και τα γεωργικά αγαθά εθεωρούντο ως ο πραγματικός πλούτος  και την τέχνη της γεωργίας, εξασκούσαν ακόμα και οι ίδιοι οι βασιλείς. Ο Οδυσσέας προκαλώντας έναν εκ των μνηστήρων, λέγει: «αν θερίσουμε αδιακόπως … και οργώσουμε συναγωνιζόμενοι … τότε θα δεις πόσο εγώ θα σε ξεπεράσω…»

Ο Πλούτος (ο γεωργικός πλούτος, όπως σας προανέφερα)  όχι τυχαία στην μυθολογία μας, αναφέρεται ως ο γυιός της γης και του Ιασίωνα, όπου μάλιστα η σύλληψή του έγινε από την θεά Δήμητρα σε τρεις φορές οργωσμένο χωράφι.  Η αλληγορία του μύθου τούτου είναι πρόδηλη.

Η καλλιεργημένη γη, σε αντιδιαστολή με τα υπόλοιπα ονόματά της, ονομάζονταν άρουρα από την ρίζα αρ.  Εμείς δε την λέμε πλέον άρουρα αλλά λέμε αρουραίος, αρακάς, άργιλος, αρόω = οργώνω, άροτρο, άρτος, Άργος και αγρός, αγρότης. Εξ αυτής  της ρίζας ονοματοδοτήθηκαν και πλήθος χωρών, όπως Αρκαδία, Αραβία, Αρμενία, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Άριος,κ.λ.π. Έτσι λοιπόν ο αγρός, ο αγρότης, η αγρότισσα βγαίνει ολοζώντανη και ακέραια  μέσα απ’ την άρουρα γη, την καλλιεργημένη γη.

Αγρότη και αγρότισσα κατέχετε στα χέρια σας έναν άγραφο θησαυρό γνώσεων, παραδομένο από γενιά σε γενιά, αιώνες επί αιώνων… Ο πλούτος της τέχνης σας είναι ανεκτίμητος, δίνει απλόχερα το δώρο της ζωής, τρέφει και ανασταίνει κάθε γέννημα επί της γης. Εσύ Μάννα αγρότισσα, αφέντρα της γης και της ζωής, έχεις το χάρισμα της γέννας και της θρέψης, κουροτρόφος, πλουτοδότειρα.

Και εσύ ειδικά πάνσεπτη λευκαδίτισσα Μάννα αγρότισσα, σωστή δωρική κολόνα αρχαίου Ναού είσαι, ίδια κιστοφόρος  Ελευσιανιακού Ιερού, γεννώσα, τρέφουσα και συντρέχουσα. Λεβεντόκορμη, ξάστερο  βλέμμα, ποτέ κακόμοιρη και αξιολύπητη, με λόγο γλυκό στο στόμα, «καμάρ’ μου, ψ’χή μου». Λες και το χρώμα τ’ ορίζοντα γαληνεύει την καρδιά σου και την κάνει ν’ απλώνεται σ’ όλους περίσσια, σαν την θάλασσα που τριγυρίζει τη ματιά σου.  Η συμμετρία των άστρων αποτυπώνεται στης τέχνης την αλήθεια, στον αργαλειό, στο κέντημα, στο λευκαδίτικο κέντημα. Χρυσές οι κλωστές, ακτινωτά τα σχήματα, σημαδεύουν το χρόνο και δίνουν διαστάσεις στη νόηση. Γυναίκα της Λευκάδος Γης, Μητέρα, ακάματη Κυρά, ολόιδια είσαι  όπως και η Φύση.

Εσείς οι λευκαδίτισσες θειές  με τ’ άξια χέρια της δουλειάς, οι αγρότισσες λευκαδίτισσες Μάννες, υπηρετείτε όσο κανένας άλλος τους θεσμούς της ζωντανής συνέχειας των πανάρχαιων πανανθρώπινων αξιών και παραδόσεων, της αγνής και καθάριας ζωής…  Με το σταρένιο ψωμί των χεριών σας και την ορμήνια των θείων λόγων σας, ψυχοπιάνεται και βλασταίνει ο  σπόρος της ζήσης, τρυφερά προφυλαγμένος στα φυλλοκάρδια της ψυχής σας, μέχρι να γενεί ήλιος λαμπρός, αντλώντας τις ηλιαχτίδες του απ’  το φως των ματιών σας. Και τα γεννήματά σας, σάρκα από την σάρκα σας, μοοχοβολούν το πάλεμα της αργασμένης σας καρδιάς, μπολιάζοντας την ζωή με τ’ άρωμα τ’ Απρίλη. Ευλογημένες να’στε όλες εσείς, Γυναίκες, Κόρες, Μάννες της Λευκάδος Γης, σας προσκυνώ και εγώ συνέχειας παιδί …

Ο τελευταίος μύστης, ο λευκάδιος ποιητής Α. Σικελιανός, προείδε την σημαντικότητα του συμβολισμού της θήλειας ενότητας αρχής και ύμνησε με τους προφητικούς του λόγους, όσο κανένας άλλος την Μητρότητα και τον Αγροτισμό: «Γιατί η Μητρότητα και ο αγροτισμός απ’ τα πανάρχαια χρόνια έκλειναν μέσα τους τον ίδιο ζωτικό καθολικό προορισμό». Για την Γη, την ύπαιθρο χώρα, επισημαίνει: «Η Γη δεν είναι μονάχα το βάθρο αυτής της ηθικής και της πνευματικής εξελίξεως μας μέσα στο παγκόσμιο περιβάλλον … η γη είναι ο άνθρωπος ο ίδιος. Περιττό είναι να ζητούμε έξω απ’ αυτή τον Ουρανό ή τον Άδη αν δεν τα βρούμε απάνω της ακέρια. Για εκείνους που περιφρονήσανε τη Γη και θεωρήσανε ταπεινωμένο τον εαυτό τους επειδή ήταν πλάσματά της, θάπρεπε να υπενθυμίζεται διαρκώς πως η πνευματική και ψυχική ζωή τους, ως την ώρα που κλείσανε τα μάτια, καθορίζονταν αδιάκοπα από εκείνη «.

Και συνεχίζει στις ομιλίες της ημιτελούς «Ελευσίνιας Διαθήκης», αποτυνώμενος στον γεωργό: «Γεωργέ, μην αφήνεις τα παιδιά σου να αυτομολούνε προς τα κέντρα, που η ζωή είναι σφραγισμένη απ’ άκρη σ’ άκρη απ’ την σφραγίδα της πολιτικής και της ηθικής υπερδουλείας, της δουλείας που ακριβώς καλείσαι σήμερα ο αδρότερος μέσα στον κόσμο. Η ζωντανή αποστολή σου είναι η ουσιαστικότερη που υπάρχει σήμερα στη ζωή». 

Λόγια σοφά και προφητικά, ειπωμένα πριν 70 χρόνους περίπου, τότε που το αγροτικό ζήτημα και η ερήμωση της υπαίθρου δεν είχε ακόμα τις διαστάσεις που έχει σήμερα. Σήμερα δυστυχώς όσο ποτέ άλλοτε ο αγρότης, ο «αδρότερος που υπάρχει στον κόσμο», χλευάζεται απ’ τους ανίδεους, ασεβείς και ανιστόρητους  γραφειοκράτες των ανήλιαγων πόλεων, ως άξεστος, χωριάτης, βλάχος, επαρχιώτης…

Το αγροτικό ετήσιο εισόδημα ολοένα και συρρικνώνεται και οι επιταγές της επίσημης πολιτείας επιβάλλουν τον συνεχή περιορισμό του αριθμού των αγροτών μας. Ο αγρότης Έλληνας, αυτός ο πραγματικός άρχοντας, γιατί όποιος κατέχει γη είναι άρχοντας, ο ελεύθερος και ο αδέσμευτος απ’ την δουλεία της εξάρτησης της μισθωτής εργασίας του μεροκάματου, αναγκάζεται να εγκαταλείπει το βιός του, τον πλούτο του και να φεύγει μετανάστης, κυνηγώντας μια καλύτερη μοίρα και από παραγωγικός,  καταντάει μη παραγωγικός, ουραγός και ψωμοζύτης.

‘Ετσι δια του αστικού υπερσυγκεντρωτισμού, ερημώνεται η ύπαιθρος  Ελλάδα χώρα. Εμείς εδώ στην ορεινή Λευκάδα, τις τελευταίες τρεις δεκαετίες το ζήσαμε και το ζούμε πολύ έντονα το πρόβλημα, και έτσι λοιπόν ο στυλοβάτης παραγωγός γεωργός και κτηνοτρόφος γίνεται κι αυτός με τη σειρά του υπερκαταναλωτής των πολυεθνικών, των πολυδιαφημισμένων εισαγομένων προϊόντων της μιας χρήσης…

Τα μεταλλαγμένα δημητριακά, το κονσερβαρισμένο γάλα και το κρέας των τρελαμένων ζώων, γεμίζουν τα ράφια της πολυεθνικής αλυσίδας και του πιο απομεμακρυσμένου μισοερημωμένου χωριού μας δυστυχώς… Η άλλοτε ιερότητα και ο σεβασμός που αντιμετωπίζονταν οι δουλευτές της γης και η ίδια η Μάννα Γη, μας περίσσεψαν… Ο γεωργικός πλούτος της Μάννας Γης μεταλλάσσεται καθημερινώς και μαζί μ’ αυτόν οι παραδόσεις μας, οι αξίες μας, τα όνειρά μας.  Η Γη μας η ευρύστερνος ξεψυχάει απ’ την μόλυνση,  απ’ την εγκατάλειψη, η θάλασσα, ο αέρας, το έδαφος, το υπέδαφός της, ολοένα και περισσότερο μολύνονται…

Παραπλανημένοι μεν, συνυπεύθυνοι δε γιατί τους αφήνουμε να μας αλώνουν κάθε μέρα και πιο πολύ, καταντήσαμε να μην επιτρέπεται να τρυπώσουμε στην αγκαλιά της . Πού χωράει το ευρύστερνος αλήθεια; Τόσο τοις % τοξικά, ραδιενέργεια, υδρογονάνθρακες, ράδιο, πλουτώνιο, υπεριώδης ακτινοβολία και τόσα άλλα συναφή. ‘Ηδη από τον καθημερινό και ανελέητο βιασμό της φύσης έχουμε αλλαγή του κλίματος, ραγδαία αύξηση καρκινογενέσεων…

Ξεχάσαμε ή μάλλον μας προέτρεψαν να ξεχάσουμε ότι είμαστε γεννήματα, παιδιά της Μάννας Γης, ξεπουλήσαμε και ξεπουλάμε την ευρωστία μας, την υγεία μας, τα αισθήματά μας,  την ίδια μας τη φωνή και καταντήσαμε ξεκομμένοι και μοναχικοί, αμπαρωμένοι γεμάτοι φόβους και ανασφάλειες, να ζούμε στις ρυπασμένες πόλεις, δίχως τον ήλιο και τη βροχή να ραντίζουν φως και ελπίδα τα πρόσωπα μας.

Εμείς οι σημερινοί ένοικοι, οι κατοικούντες την Γη, τρεφόμενοι και ζώντες απ’ αυτή, πόσο την σεβόμαστε; Πόσο την σεβόμαστε, την προστατεύουμε, για να προστατέψουμε την ίδια μας τη ζωή σε τελευταία ανάλυση;

‘Ισως η ανθρωπότητα και η γη μας να μην έχει βρεθεί ποτέ άλλοτε σε τέτοια κατάσταση μόλυνσης του περιβάλλοντος. Πού χωράνε να ζήσουν άραγε οι Νηρηίδες, οι Δρυίδες, οι νεράιδες, οι πότνιες θεές; Σε ποια καθάρια νερά θε να λουστούv και σε ποια πυκνόφυλλα δάση θε να κρυφτούν γεμάτες χάρη, έρωτα και φως;

Αν δεν νιώσουμε σάρκα, κομμάτι αυτής της Γης, της φύσης που μας περιβάλλει, αν έστω και αργά δεν αντισταθούμε στους αχόρταγους αλαζονικούς καπηλευτές της γης μας, θα καταστραφούμε… Η μωρία, ο σκοταδισμός, τα πρόσκαιρα υλικά συμφέροντά τους πρέπει να ξεσκεπαστούν και οι πανάρχαιες ελληνικές λέξεις αντίστοιχα να αποκτήσουν την αληθινή τους διάσταση, το αληθινό τους νόημα της γνώσης και της υγιούς σκέψης, για να οδηγηθούμε κάποτε στην ανάπαυση της ψυχής μας, τρυπωμένοι  στην ζεστή αγκαλιά της Μάννας Γης…

Η ζωντανή αποστολή σου αγρότη είναι η ουσιαστικότερη που υπάρχει σήμερα στη ζωή, λέμε και εμείς με την σειρά μας. Και συ  λευκαδίτισσα αγρότισσα, με το καθάριο πρόσωπο ανταμωμένο με τ’ αργασμένα χεροδάκτυλά σου, ας γίνεις φωτεινό ορόσημο στις μέρες μας, γιατί είσαι ολόιδια η Μάννα Γη…

 

 

 

 

Η απαρχή της γέννησης του Λόγου του Ελληνικού – Εισήγηση στο Γ’ Συνέδριο Αμφικτυονίας Ελληνισμού

Ετικέτες

, , , ,

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ της λογοτέχνιδος κ. Ιωάννας Κόκλα, στο λογοτεχνικό περιοδικό «αντιστροφές», τεύχος 13ο , Οκτώβριος 2016. (Εκδότης: Αυγερινός Θ. Ανδρέου, πρώην Πρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών)

1.- Κυρία Κόκλα, Μετά από μία ομολογουμένως επιτυχή παρουσία σας στην ελληνική λογοτεχνία, στην έρευνα, στην κριτική της λογοτεχνίας και στον πολιτισμό γενικότερα, έχουμε την βεβαιότητα ότι έχετε αποκρυσταλλώσει θέση σταθερή και στερρή για όλα αυτά. Μιλήστε μας για το έργο σας, για την αείχρονη παρουσία σας στην πνευματική ζωή της Ελευσίνας και για την δική σας ματιά στα λογοτεχνικά και πολιτισμικά δρώμενα.

Απ. Κύριε Ανδρέου, κατ’ αρχάς ένα μεγάλο ευχαριστώ για την δυνατότητα επικοινωνίας με τους αναγνώστες του αξιόλογου «ἐν λόγῳ ἑλληνικῷ» περιοδικού σας «αντιστροφές». Η παρουσία μου στα λογοτεχνικά δρώμενα ξεκίνησε με δημοσιεύσεις ποιημάτων στην λογοτεχνική στήλη του Τίμωνα Στρουθιά, στην εφημερίδα «Ἀλλαγή» των Πατρών, κατά το πρώτο έτος των σπουδών μου το 1979, στην εν λόγω πόλη. Έκτοτε έχω συγγράψει επτά ποιητικές συλλογές, ένα θεατρικό έργο στην λευκαδίτικη ντοπιολαλιά «Νά τ’κρίνω ἤ νά μήν τ’κρίνω;», συνοδευόμενο από λεξικό ετυμολογικής και ερμηνευτικής προσέγγισης, εκδόσεως του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Λευκάδας, καθώς και δύο ιστορικές μελέτες, «Ἐλευσίς –Θριάσιον, ὀνοματολογία -ἐτυμολογία», εκδόσεως της «Δημοτικῆς Αἰσχύλειας Βιβλιοθήκης» και «Ὁ μῦθος, λόγος τῆς αὐγῆς». Κατά καιρούς συμμετέχω σε διάφορα Συνέδρια και Συμπόσια με θέματα αφορώντα τον ελληνικό λόγο και την διαχρονική ιστορική πορεία της Ελευσίνας. Έργα μου έχουν βραβευτεί σε διεθνείς ποιητικούς διαγωνισμούς, εφέτος δε είχα την χαρά να λάβω το Α΄ Βραβείο στον Ε΄ παγκόσμιο ποιητικό διαγωνισμό της «Αμφικτυονίας Ελληνισμού», με το ποίημα «Δαδοῦχος τῆς ἱστορίας τοῦ φωτός». Ποιήματά μου επίσης έχουν μελοποιηθεί από την εξαίρετο μουσικό κ. Μαρία Στούπη και έχουν αποδοθεί από την μεσόφωνο κ. Ιφιγένεια Κοβάνη, με συνοδεία αρχαιοελληνικών οργάνων από τον μουσικό κ. Παναγιώτη Στέφο. Εδώ και χρόνια υπάρχει στο συρτάρι μου μια τριλογία με θέμα μελέτης και έρευνας, την «παμμήτειρα θήλεια ἀρχή», η έκδοση της οποίας υπερβαίνει τις οικονομικές μου δυνατότητες. Εκτός της συμμετοχής μου στην ΕΕΛ, συμμετέχω και στα πολιτιστικά δρώμενα της Λευκάδος και της Ελευσίνος, όπως π.χ. ιδρύοντας το 2001 τον πολιτιστικό σύλλογο «Κέντρο Ἐλευσινιακῶν Μελετῶν, ἡ Δάειρα», όπου μεταξύ άλλων καθιέρωσα ανά τετραετία και τον «Συμβολικό Ἱερό Ἄροτο τοῦ Ραρίου Πεδίου», με δρὠμενα αρώσεως-σποράς σίτου και ημερίδες λόγου στην Ελευσίνα. Όπου μου ζητηθεί συνδράμω με ομιλίες, κριτικές, άρθρα κ.λ.π.

2.- Κυρία Κόκλα, Απ’ όσο γνωρίζουμε τίποτε άλλο δεν έχετε στο νου σας «πάρεξ ελευθερία και γλώσσα», όπως σημείωσε ο Σολωμός. Είναι γνωστοί οι πολύχρονοι αγώνες σας να κρατηθεί η ελληνική γλώσσα αμόλυντη από παρεμβάσεις. Ωστόσο, νομοθετικά (άρθρο 2 παρ. 2 ν. 309/76), σε συνδυασμό με το άρθρο 2 ν. 1228/82, καθιερώθη ή μάλλον επεβλήθη η νεοελληνική γλώσσα και στο μονοτονικό σύστημα. Πού βρισκόμαστε σήμερα;

Απ. Αγαπητέ συνάδελφε, όπως και εσύ άριστα γνωρίζεις ο λόγος ο ελληνικός ήταν και είναι το πρωτεύον στοιχείο του πνευματικού πολιτισμικού «γίγνεσθαι» των ανθρώπων. Ο συλλαβικός ανασασμός της κάθε λέξης ελληνίδας φωνής καθιστά τον όποιον κοινωνόν, συμμέτοχο της ανεκτίμητης σοφίας και αρετής της. Όσο ευρέως κοινωνείται η Μητέρα γλώσσα των υψίστων πνευματικών λειτουργιών, τόσο περισσότερο ωφελείται η ανθρώπινη σκέψη και διανόηση. Η τέλεια πνευματική άσκηση δεν είναι παρά η σωστή διδαχή και εκμάθησή της, ενώ αντιθέτως το επιζήμιο στην απαξίωση και στον εκφυλισμό της, από τους κατά καιρούς «α-σθενούντες» ημιμαθείς καιροσκόπους, είναι ότι όχι μόνο βλάπτονται και απομακρύνονται οι ίδιοι από το μεγαλείο της καθάριας ψυχής και του δυνατού λογισμού, αλλά βλάπτουν συγχρόνως και την αγαστή συλλειτουργία των συμπολιτών τους… Και όταν το πλήθος των α-νοήτων (των εκτός νοήσεως ευρισκομένων), βρίσκεται απαίδευτο και αναρίθμητο, τότε τάχιστα επέρχεται ο σκοταδισμός της «αμαθείας και της μανίας», αφήνοντας στείρα την μικρονοϊκή και ως εκ τούτου μικρόψυχη …νέα εποχή. Η υπεραπλούστευση της διδασκαλίας της μητρικής γλώσσας των παιδιών μας συνεπάγεται και την υπεραπλούστευση των νοητικών τους εγκεφαλικών διεργασιών, με ανεπανόρθωτα αποτελέσματα στον λογισμό τους. Η γλωσσική έκφραση αντανακλά την σκέψη και αντιστρόφως, γιατί «διάνοια καί γλῶσσα ταὐτόν». Ο απώτερος στόχος κάθε ολοκληρωτικού καθεστώτος, είναι η υποταγή της πλειοψηφίας των πολιτών στην χειραγωγήσιμη ημιμάθεια, μέσω της συστηματικής ελλιπούς στέρησης της αληθινής γνώσης και της ζωτικής γλωσσικής της έκφρασης. Η παιδεία εκτρέπεται σε εκπαίδευση και η δημιουργική ελευθερία νόησης και έκφρασης γίνεται στείρα και ελεγχόμενη. Το τραγικό είναι ότι η «υποδούλωση» και η «ηλιθιοποίηση» συντελείται χάριν δήθεν του … «λαϊκού» συμφέροντος. Κάπου εκεί λοιπόν βρισκόμαστε σήμερα, να οδηγείται η πλειονότητα, να ψελλίζει λέξεις ανάγκης και όχι διανοημάτων… Και υπεύθυνοι βεβαίως δεν είναι μόνο οι συστηματικά υποκινούμενοι δολιοφθορείς της γλώσσας μας πολιτικοί με τις επανωτές νομοθετικές τους παρεμβάσεις , αλλά και οι σιωπηρά αδιαφορούντες, οι καθ’ ύλην αρμόδιοι υπερασπιστές της Πανεπιστημιακοί και λογοτέχνες. Η ολόπλευρη κι ανεμπόδιστη γνώση της μητρικής μας γλώσσας, είναι κληρονομιά και θησαυρός ανεκτίμητος κι είναι αναφαίρετο δικαίωμα σε κάθε Έλληνα και σε κάθε Ελληνίδα, να μετέχει της κοινωνίας της προγονικής πνευματικής περι-ουσίας, η οποία αποτελεί αποδεδειγμένα και την εκλεκτότερη πηγή παιδείας σύμπασας της ανθρωπότητας.

3.- Κυρία Κόκλα, Έλκετε την καταγωγή σας από την όμορφη Λευκάδα, την οποία βέβαια και υπεραγαπάτε. Η Λευκάδα γέννησε και ανέδειξε μεγάλους λογοτέχνες και λογίους. Και μόνον ο Βαλαωρίτης και ο Σικελιανός θα υπεραρκούσαν. Εκεί δίδαξε και ο Αθανάσιος Ψαλίδας και η πατρίδα σας σεμνύνεται ότι φυλάσσει τα οστά του. Συμβαίνουν όλα αυτά, γιατί το νησί έχει την σφραγίδα της θείας δωρεάς ή από λόγους συναντήσεως και τομής ιστορικών, πολιτισμικών και άλλων πορειών της περιοχής;

Απ. Το νησί «των ποιητών και των θρύλων», όπως έχει επικρατήσει να λέγεται, αποτελεί την μικρογραφία της Ελλάδος. Οι απανωτοί εποικισμοί, η «φωλιά του αρματωλού» κατά τον Λευκάδιο βάρδο ηπειρωτικής καταγωγής Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις δύσκολες στιγμές του έθνους μας. Πολλοί λίγοι γνωρίζουν π.χ. ότι ο πρώτος όρκος «υπέρ της ανεξαρτησίας του ελληνικού έθνους» κατά την παλιγγενεσία του 1821, δόθηκε στις 7-7-1807 στο εκκλησάκι του Παντοκράτορος στου Μαγεμένου στην Νικιάνα, από τον εμπνευσμένο Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, «επίτροπο της Κυβερνήσεως» της «Επτανήσου Πολιτείας» τότε, μαζί με 400 κλεφταρματωλούς μεταξύ των οποίων σώμα εθελοντών Σουλιωτών, ο Κίτσος και Νότης Μπότσαρης, ο Φώτος Τζαβέλας, ο Νάστος και Τζίμας Ζέρβας, ο Κατσαντώνης , ο Αναγνωσταράς, ο Σκυλοδήμος, ο Περραιβός, ο Μητροπολίτης Άρτας Ιγνάτιος, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και λοιποί ήρωες. Δυστυχώς λόγοι προδοσίας καθυστέρησαν την επανάσταση κατά δεκατέσσερα έτη αργότερα, αλλά και πάλι ο όρκος δόθηκε αυτή την φορά στην πόλη της Λευκάδος, στο εκκλησάκι της Παναγίας των Βλαχερνών. Κρήτες, Χιώτες, Ηπειρώτες, Μικρασιάτες, Κωνσταντινουπολίτες προγενέστερα, άποικοι της Κορίνθου, της Μεγάλης Ελλάδος και της Σικελίας παλαιότερα, αποτελούν το διάσπαρτο μωσαϊκό μπόλιασμα της ελληνικής μνήμης και συνείδησης στην μικρή μου γενέτειρα, η οποία αποτελεί αγλάϊσμα της Φύσης και της Ιστορίας από τους Ομηρικούς χρόνους ακόμη.

4.- Κυρία Κόκλα, Είναι αυτόδηλο ότι ολόκληρος ο λαός μας, ακόμη και το πνευματικό του κομμάτι που ασχολείται με τη λογοτεχνία, έχει ποτισθεί με νέες ιδέες, εξωελληνικές. Νέες τεχνοτροπίες λογοτεχνικές επικρατούν κ’ επιβάλλονται. Οι ρυθμοί και “οι σχολές”, έρχονται και παρέρχονται. Υπάρχουν ιδέες που εξελίσσονται, λαμπυρίζουν, μετεωρίζονται, πυραμιδώνονται, κατακρημνίζονται και στο τέλος πεθαίνουν. Εσείς πώς βλέπετε τα πράγματα να εξελίσσονται στις επόμενες δεκαετίες;

Απ. Έτσι όπως ακριβώς το λέτε, έρχονται και παρέρχονται τα κακέκτυπα των άκαιρων μιμητισμών ξένων προτύπων, αφήνοντας άδειες καρδιές και συνειδήσεις, καθυστερώντας όμως χρονικά την πορεία προς το φως της ανάδειξης του πανανθρώπινου ελληνικού πολιτισμού επί της γης. Το ποθούμενον της ευ-δαιμονίας του πανανθρώπινου ελληνικού πολιτισμού, δεν εδράζεται ούτε στην υλική τροφή, ούτε στον πλουτισμό, αλλά έδρα έχει μόνο την ψυχή. Η επαναφορά της «ποιητικής» μέθεξης, της φιλοσοφίας και εν γένει της αειφόρου πνευματικής ελληνικής λειτουργίας, είναι ζωτική και επιτακτική ανάγκη, για να ημερέψει η ψυχή και να αποκτήσει δύναμη ο λογισμός όλων των βροτών θνητών της γης. Ο μοντερνισμός και ο …μεταμοντερνισμός (τί όρος κι αυτός!) της ασάφειας και της σύγχυσης, της βαθιά πονεμένης ψυχής του «ομφαλοσκοπισμού», μπορούν άριστα να λειτουργούν ως υποδείγματα στα πλαίσια του ψυχογραφήματος, αλλά όχι όμως ως καλλι-τεχνία στην όποια μορφή της…

5.- Κυρία Κόκλα, Είναι κοινός τόπος ότι οι αληθινοί λογοτέχνες και οι άλλοι πνευματικοί άνθρωποι έχουν χρέος βαρύ απέναντι όλου του τόπου, να ενωθούν και να συγκροτήσουν έναν θεμελιακώς στερρό, ηθικό και πνευματικό πυρήνα, πάνω στον οποίο θα μπορεί να στηριχθεί η αυριανή αναγέννηση του λαού μας. Όλο, όμως, το περιμένουμε “κι όλο αργεί για να ‘ρθει”. Κάποιοι επαναπαύονται στον ακαδημαϊκό βυζαντινισμό και την δύναμη της τηβένου, κάποιοι ψηλαφούν την παραλογοτεχνία “αργυρίου ένεκεν”, άλλοι ψηφοθηρούν για ν’ αποκτήσουν ή να διατηρήσουν διοικητικές θέσεις σε σωματεία κ.ο.κ. Ποια είναι η άποψη της Ιωάννας Κόκλα;

Απ. Οι πεπαιδευμένοι άνθρωποι, επιστήμονες και λογοτέχνες, ως άσβεστοι φωτοδότες της αληθινής παιδείας και κάθαρσης, οφείλουν να συμπράττουν και να παραδειγματίζουν με το ήθος τους, την ακεραιότητά τους και την θαρραλέα στάση τους στην όποια μορφή υποτακτικής υποβάθμισης και αλλοτρίωσης της κοινωνικής λειτουργίας. Βεβαίως σήμερα, όπου ύπουλα και μεθοδικά καταλύονται οι αξίες, οι παραδόσεις μας και – το χείριστον όλων – ο λόγος ο ελληνικός, οι πνευματικοί δημιουργοί εντέχνως κομματι(α)σμένοι, αρκούνται ως φαίνεται στο ανέξοδο… «χρησμοδείν». Η περιπόθητος αναγέννηση δεν έχει επέλθει ακόμη και τα σκοτάδια του καιροσκοπισμού, της φιλοχρηματίας και της α-νοησίας υπερκαλύπτουν τους ελάχιστους πνευματικούς δημιουργούς, της άνευ φειδούς κοινωνικής προσφοράς.

6.- Κυρία Κόκλα, Μπορεί και πρέπει η λογοτεχνία να υπηρετεί συγκεκριμένες κομματικές και πολιτικές ιδέες; Κάποιοι χαρακτηρίζουν ως αντιδραστικούς τους λογοτέχνες που αρνούνται να στρατευτούν σε τέτοιες γραμμές. Βέβαια, είναι άλλο πράγμα η στράτευση σε πανανθρώπινες αξίες, όπως ο ουμανισμός, η δικαιοσύνη, η ελευθερία, η ανεξαρτησία κλπ.

Απ. Το κομμά-τιασμα επιβλήθηκε και επιβάλλεται για να καταστήσει ελεγχόμενους και ως εκ τούτου ακίνδυνους τους έχοντες «πάντα ανοιχτά, πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής τους». Οι έννοιες των συμπαντικών ελληνικών λέξεων παραποιούνται και γίνονται συνθήματα προπαγάνδας και επιβολής … Οι άλλοτε ενεργοί πολίτες γίνονται πλέον πανεύκολα υπήκοοι πελάτες και δούλοι θεού, «γιατί χωρίς αμφιβολία στα μεταγενέστερα χρόνια (από την εποχή του Πινδάρου), έχει συμβεί αυτό που δυστυχώς συμβαίνει σ’ ένα ορισμένο αριθμό γενεών μητέρων, που δεν εγαλούχησαν οι ίδιες τα παιδιά τους, να εξαφανίζωνται από την ψυχή και των σκεπτομένων ακόμα ανθρώπων, οι ιδιότητες εκείνες, χάρις στις οποίες μπορεί να συλληφθούνε οι μεγάλες Έννοιες στην πηγή τους». Λόγια του μύστη ποιητή Άγγελου Σικελιανού, και συνεχίζει επ΄ αυτού: «Χρειάζεται να προηγηθεί γι’ αυτό μια κάθαρση πνευματική, από τ’ αναρίθμητα διανοητικά και αισθητικά παράσιτα, οπού μεταγενέστεροι καιροί εκολλήσανε στο νού μας, όπως τα κοχύλια που κολλάνε σε καράβι από καιρό αραγμένο σε λιμάνι, εμποδίζοντας την πρόοδο της ψυχής στην φυσική άνοδό της, στην αληθινά εποπτειακήν εκ μέρους της επίγνωση του κόσμου…»

7.- Κυρία Κόκλα, Κάθε Έθνος προγραμματίζει τους στόχους, που πρέπει να επιτύχει μακροπρόθεσμα. Ίσως και για 1000 χρόνια. Οι Εβραίοι έγιναν κράτος μετά από 2700 χρόνια. Εμείς οι Έλληνες, πιστεύετε ότι έχουμε σχεδιάσει το μέλλον μας έστω για τα επόμενα 100 χρόνια, οπότε η άσκηση της εξωτερικής μας πολιτικής θα είναι εύκολη ή δεν συμβαίνει αυτό; Και τότε τι δέον γενέσθαι;

Απ. «Ἀεί παῖδες ἐστέ», μας χαρακτηρίζουν παλαιόθεν «παῖδες», και οι «παῖδες» άνευ φαυλότητος και κακίας ονειρεύονται το εκάστοτε «Ἀπολλώνειον ἐσαεί παρόν» τους, πλημμυρισμένο με το φώς της γνώσης στην απάνεμη θαλπωρή της μάνας φύσης θεάς, να πλάθουν και να μεταπλάθουν το θεϊκό τους ομοίωμα… Γι αυτό και ο Έγελος μας είπε την φράση: «Η Ελλάς είναι το έαρ και η αιωνία νεότης της ανθρωπότητος». Εμείς οι Έλληνες λοιπόν θα πρέπει να αφεθούμε ελεύθεροι για να δημιουργούμε επιστήμες, τέχνες, φιλοσοφία, μαθηματικά, θέατρο, ποίηση, αρχιτεκτονική, για να ξανακτίσουμε εξ αρχής πόλεις, με πεπαιδευμένους πολίτες και πολιτισμό…

8.- Κυρία Κόκλα, Είστε παλαιό και επίλεκτο μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών (ΕΕΛ), πρώην μέλος της Επιτροπής Κρίσεως Νέων Μελών. Πώς βλέπετε την πορεία της Εταιρίας αυτής υπό τα σημερινά δεδομένα;

Απ. Στην Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών βρίσκομαι από το 1986 και για κάποιο χρονικό διάστημα και με την ιδιότητα της εκπαιδευτικού, πάλεψα από τον χώρο της ΕΕΛ ενάντια στον ακρωτηριασμό της ελληνικής γλώσσας, με πενιχρά αποτελέσματα. Η Γλώσσα μας είναι μία, ενιαία, πολύμορφη, πολυδιαλεκτική. Δεν υπάρχουν «αρχαία» και «νέα» Ελληνικά. Με λίγους και εκλεκτούς συναδέλφους πραγματοποιήσαμε Συνέδριο για την Οικουμενικότητα του λόγου του Ελληνικού, το έτος 2012, και δυστυχώς τα πρακτικά δεν έχουν ακόμα τυπωθεί … Η πορεία της ΕΕΛ οφείλει να είναι συνυφασμένη με την όποια πνευματική (όχι …απνευμάτιστη) πορεία των μελών της. Μου προείπατε την ρήση του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού «δεν έχω τίποτα άλλο στο νού μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα», κι αν αυτό δεν γίνει το σύνθημα για τον καθένα μας ξεχωριστά, το μέλλον της θα μετεωρίζεται σε αλλότριες διαθέσεις ξέχωρες από την ελευθερία και την γλώσσα…

9.- Κυρία Κόκλα, Ο μεγάλος τραγωδός Αισχύλος είπε ότι όλοι οι συγγραφείς μετά τον Όμηρο μαζεύουν ψίχουλα απ’ το τραπέζι του. Ο Τζέφερσον είπε ότι μας φτάνει να ζούμε με τον Όμηρο και τον Βιργίλιο ή μάλλον μόνον με τον Όμηρο. Ταυτίζεται η Ιωάννα Κόκλα με αυτά που αναφέρονται στον μεγάλο παππού μας ή διαφοροποιείται;

Απ. Ο Ποιητής Όμηρος «ἀληθῶς τήν Ἑλλάδα πεπαίδευκε» και ποιός μπορεί να αμφισβητήσει την τροφοδότρα Ομηρική ρίζα της Συλλογικής Προγονικής Μνήμης και Συνείδησης; Εκτός όμως από την ρίζα έχουμε και τους βλαστάνοντες κλώνους και τις αειθαλείς φυλλωσιές, στο «εἰνοσίφυλλον, ἀρριπρεπές» δρυοδάσος του πολιτισμού και της ιστορίας μας. Και όσο θα κοινωνείται η φαεσφόρος ελληνίδα φωνή, «ἡ ἔχουσα συγγενεῖς φοράς μέ τήν ἐν ἡμῖν ψυχῆς ἁρμονίαν», ο διαχρονικός Έλλην « Εὔμολπος Μουσαῖος Ὅμηρος», θα συγγενεύει με τον ανώνυμο ποιητή των δημοτικών μας τραγουδιών. Αν τα πάντα χαθούν από την γή και διασωθεί ένας Ομηρικός στίχος, ο πολιτισμός ξαναπλάθεται εξ αρχής, με τον ηχορυθμικό ανασασμό της αρχέγονης συλλαβικής δομής, της αλήθειας του «ἐτύμου» της ρίζας μάνας ελληνίδας φωνής …

10.- Κυρία Κόκλα, Οι παλαιοί λογοτέχνες ζητούσαν επίμονα τη λέξη ή τη φράση, που ήταν αναγκαία στο ποίημά τους. Ο Ελύτης την 3η πρωϊνή ώρα τηλεφώνησε σε φίλη λογοτέχνιδα, που δεν ζει πια, και της είπε ότι επί ώρες αναζητούσε μια λέξη. Ο Μάρκος Αυγέρης ζητούσε »τη λέξη», που θα γκρέμιζε τα τείχη της Ιεριχούς. Οι σύγχρονοι λογοτέχνες μάχονται για τη λέξη ή τη φράση στο έργο τους ή τα πράγματα εξελίσσονται σαν το αμμώδες κύμα;

Απ. Η λέξη για τον ποιητή-δημιουργό είναι ό,τι ιερότερο υπάρχει. Είναι το δομικό κύτταρο της δημιουργίας του, με το οποίο πλάθεται και αναπλάθεται το πολιτισμικό γίγνεσθαι της κοινωνίας που τον περιβάλλει. Οι λογοτέχνες γενικότερα, σύγχρονοι και μη, για να στερεοθεμελιώσουν το πνευματικό τους οικοδόμημα, οφείλουν τον απέραντο σεβασμό στην λέξη και γενικότερα στον μουσικοποιητικό πάλλοντα ανασασμό της συλλαβής, του λόγου του ελληνικού. Γιατί ο λόγος-έρως ο ποιητικός της ελληνίδας φωνής, είναι ο μέγας διασυμπαντικός λιθοξόος, ο οποίος πάνσοφα σμιλεύει στον χρόνο το άγαλμα της επίγειας πνοής μας…

11.- Κυρία Κόκλα, Το περιοδικό «Αντιστροφές» σας ευχαριστεί για την συνέντευξη αυτή, που με καλοσύνη παραχωρήσατε. Μπορείτε να συμπληρώσετε ό,τι θέλετε.

Απ. Ένα μεγάλο ευχαριστώ εκ μέρους μου και είθε η ανόθευτη των Ελλήνων Ιερά Οδός, να αφήσει μακριά ξοπίσω της, της λήθης και της ασχήμιας τον βίαιο ξεριζωμό…